Mindfulness in rouw: hype of handvat?

Mindfulness, de term hoor je niet meer alleen tijdens de yogales, maar ook op kantoor of tijdens een onderwijsdebat. Is mindfulness een hype of een redmiddel in een tijd, waarin alles eigenlijk veel te snel gaat en we best vaker stil mogen staan bij ‘wat is’. Kort door de bocht gaat mindfulness over leven in het ‘nu’. Waarom zouden we leven in het ‘nu’ in verband brengen met rouw? Rouw betekent je losmaken van (of anders verbinden met) een dierbare die er niet meer is, wat heeft dit te maken met het ‘nu’? Een goede vraag die we hier onder de loep willen nemen.

Mindfulness in het kort
Leven in het ‘nu’, betekent niet in je hoofd met het verleden of de toekomst bezig te zijn. Mindfulness is ook je niet meer identificeren met je gedachten of je gevoelens. Ze zijn wel bij jou, maar je bent niet je gedachten of gevoelens. Je kunt ze dus opmerken en er met een milde blik naar kijken. Niets meer en niets minder dan dat. Door je in deze houding te oefenen, wordt je minder geleefd door allerlei (heftige) emoties.

Omgaan met rouw
Wanneer je een dierbare bent verloren, staat je wereld op zijn kop. Gevoelens van verdriet, wanhoop, onzekerheid en angst kunnen opkomen. Het omgaan met de pijn is niet gemakkelijk en ieder doet dat op z’n eigen manier. Deze manier hangt samen met de manier waarop jij in je leven geleerd hebt om met pijnlijke of belastende situaties om te gaan. Bij veel mensen is dat een patroon geworden om weg te blijven bij emoties die je liever niet voelt. Deze afweerpatronen kunnen je veel opleveren. Zij helpen je te overleven. In een rouwproces is er altijd sprake van een balans tussen het toelaten van de pijn en ervandaan blijven. Soms echter krijgen oude afweerpatronen de overhand. De patronen zijn dan niet meer helpend, maar gaan tegen je werken. Denk bijvoorbeeld aan iemand die zich op z’n werk stort om geen pijn te voelen. Op een gegeven moment kan het zijn dat er zoveel is gebeurd in het leven van zo’n iemand dat hij het niet meer volhoudt. Dan wordt het tijd om daarmee aan de slag te gaan.

Kan mindfulness helpen?
Als jouw manieren om stressvolle gebeurtenissen te hanteren niet meer werken, wat dan? We hebben gesproken over wat mindfulness inhoudt. Mindfulness gaat ook over het aanvaarden dat angst, verdriet en pijn bij het leven horen. Dit kan veel weerstand, boosheid of pijn oproepen wanneer je iets hebt meegemaakt dat bijna onaanvaardbaar lijkt. Aanvaarding heeft wat ons betreft niet eens zozeer te maken met wat er is gebeurd, of wat jou is overkomen, maar wel met wat die ervaring met jou doet in het hier en nu. Mindful rouwen leert je om alle gevoelens die je ervaart er te laten zijn. Door ze aandacht te geven, geef je ze erkenning.
Froukje (39):

“In de periode net nadat mijn man was overleden, dacht ik dat ik gek werd. Ik had twee kleine kinderen: hoe moest ik verder zonder Stan en hoe moesten de kinderen verder zonder hun vader? Als ik daarover nadacht, voelde ik ontreddering opkomen. Ik deed al veel langer mindfulness oefeningen en zei constant tegen mezelf: ‘Kom terug naar het hier en nu. Dit moment kun je aan.’ Hoe vaak mijn hoofd mij ook afleidde, ik haalde mezelf steeds terug naar dit moment. Ik maakte datgene waar ik mee om moest gaan niet groter dan wat er in dat moment was.  Hierdoor werd het beter ‘behapbaar’, kleiner. Achteraf kan ik zeggen dat ik weinig onzekerheid of paniek heb gevoeld in die periode. De oefening om in het nu te leven heeft me erg geholpen.”

Het gaat bij mindfulness om het openstellen voor de reacties die jouw lichaam heeft op de emotionele pijn. Het is een durven voelen: werkelijk contact te durven maken met jouw lichaam en jouw pijn, in het hier en nu. Als je daar met open, nieuwsgierige aandacht naar kijkt, blijken deze emoties vaak veel beter hanteerbaar dan je dacht. Je gaat er niet aan onderdoor, je wordt niet overspoeld. Je ontdekt dat alles ook weer voorbij gaat: alle pijnen en ook fijne gevoelens komen en gaan.

De oefening die je kan doen is eerst met je aandacht naar je ademhaling gaan. Slechts waarnemen hoe de adem in en weer uit gaat. Je merkt dan gelijk al dat je dichter bij jezelf komt en rustiger wordt. Daarna kan je de oefening uitbreiden met een zogenaamde ‘bodyscan’. Hiermee ga je met je aandacht langs alle delen van je lichaam.

 

Kort gezegd gaat mindful rouwen dus niet om je goed voelen, maar om goed te leren voelen; ruimte maken voor gevoelens, gedachten en gewaarwordingen. Een mooie bijkomstigheid is dat ook andere gevoelens vaak meer ruimte krijgen, bijvoorbeeld gevoelens van dankbaarheid, liefde of vervulling. Zo kan mindful rouwen een handvat zijn voor mensen in rouw.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *